Yunanlılar 1921 yazında tasarladıkları yeni taaruzun hazırlığına başladılar. 10 Temmuz’da Bursa ve Uşak bölgelerinde taarruzu geçtiler. Çok şiddetli muharebelerin sonucunda Türk Batı Cephesi Kuvvetleri 25 Temmuz akşamına kadar Sakarya gerisine çekildiler. Cephe karargâhı 24 Temmuz’da Polatlı’ya nakledildi. Yunan kabinesi askeri müşaviri General Stratigos basın mensuplarına “Kemalist ordusunun akibeti belli oldu. Geriye kalan enkazın tamamen dağılması çok sürmeyecektir.” diyordu. Ankara ve Meclis karışmıştı. Meclis’in Kayseriye taşınması öneriliyordu. Bir çok kişi Ankara’yı terkediyordu. Pusuda bekleyenler yine olumsuz propagandalarına başladılar. Fakat aksi oldu. Mustafa Kemal Paşa’nın Başkumandanlığında Türk ordusu 23 Ağustos 13 Eylül arasında, 22 gün 22 gece süren Sakarya Meydan Muharebesini kazandı. Yunan ordusunun 122164 kişi idi bunun 4364’ü subaydı. Türk ordusunun asker mevcudu daha azdı fakat subay miktarı fazlaydı. Türk Kuvvetlerinde 46228 tüfek, 515 makinalı ve 167 top vardı. Yunan kuvvetlerinde ise, 85000 tüfek, 876 makinalı ve 248 top vardı. Savaş sonunda Türk tarafı subay ve er 3282 şehit ve 13618 yaralı verdi. Şehit subay miktarı 345 yaralı miktarı 1217 idi. Yunan tarafının subay ve er ölü kaybı 15000 ve yaralı miktarı 25000 idi. Kendisine Meclis tarafından Mareşallık rütbesi verilen Mustafa Kemal şöyle diyordu “Ordumuz vatanımız içinde bir tek düşman askeri bırakmayıncaya kadar takip, tazyik ve taarruzuna devam edecektir”. Nitekim bir yıl sonra, 26 Ağustos 1922’ de Büyük Taarruz başladı. Türk Ordusunun mevcudu 186900 Yunan ordusunun mevcudu 195000 idi, Türk Ordusunda 98596 tüfek, 839 ağır makineli 2025 hafif makineli 323 top ve 5286 kılıç vardı. Yunanlılarda ise 130000 tüfek 1002 ağır makineli, 3152 hafif makineli ve 344 top ve 3000 kılıç bulunuyordu.
30 Ağustos Başkumandanlık Meydan Muharebesi’nde Süvari Kolordusu ve diğer birlikler tarafından geri çekilme yolu kapatılan düşman kuvvetleri (5 tümen 40-50 bin kişi) kısmen esir kısmen imha edildi. Kurtuluş Savaşı sırasında bütün muharebelerde ve hastalıklardan toplam 980 subay ve 36239 er kayıp verildi. Türk süvarileri 9 Eylül’de İzmir’e girdi. Son Yunan askerleri de 17 Eylül’de Bandırma’dan gemiyle kaçtı. 5 Eylül’de Susurluk Yunan işgalinden kurtarıldı.
11 Ekim’de 1922’de Mudanya mütarekesi imzalandı. 30 Ekim’de Osmanlı Imparatorluğunun çöktüğu veTBMM hükümetinin kurulduğu ilân edildi. 1 Kasım’da saltanat kaldırıldı. 17 Kasım’da Sultan Vahdettin İstanbul’dan kaçtı. 18 Kasım’da Abdülmecit Efendi halife seçildi. 20 Kasım’da Lozan Konferansı başladı. Konferans 4 Şubat’ta kesintiye uğradı ve 23 Nisan 1923’de tekrar başladı. 24 Temmuz 1923’de Lozan Barış Anlaşması imzalandı. 29 Ekim 1923’de Cumhuriyet ilân edildi. 3 Mart 1924’de Hilafet kaldırıldı. Ve devrimci uygulamalar dönemi başladı.
Cumhuriyetin temelinde emperyalizme karşı bir Kurtuluş Savaşı, tam bir bağımsızlık mücadelesi ve kötü yönetime karşı bir Anadolu İhtilâli yatar. Egemenliğin saraydan halka inmesi, kişinin padişaha bağlı bir kul olması değil, fikri hür,vicdanı hür, bağımsız bir vatandaş olması. Tanrı’ya ulaşmanın ulema yoluyla değil, doğrudan sağlanmış olması , Tanrı’nın uzaklarda değil kalbinizin içinde olması yatar..
