Altıeylül’de aynı parkın içinde, aynı belediyeye ait iki kafe var. Biri Emekli Kafe, diğeri Gençlik Kafe. İkisi de “ayrıcalıklı hizmet” iddiasıyla hayata geçirildi. Ancak kasaya gelindiğinde tablo değişiyor. Emeklinin çayı 8 lirayken, gencin çayı 30 lira ve aldıkları hizmet aynı değil. Bu noktada mesele artık ne çay ne de kahve. Mesele, aynı belediyenin iki farklı toplumsal gruba neden bu kadar farklı davrandığıdır. Eğer bu kafeler ticari işletme olsaydı, piyasa koşulları konuşulurdu. Ama burası özel sektör değil; burası Altıeylül Belediyesi’nin işlettiği sosyal tesisler.
Belediye bu kafeleri yaparken emekliye ve gence özel alanlar oluşturduğunu söyledi. O hâlde şu sorudan kaçış yok. Ayrıcalık buysa, neden eşit değil? Emekliye verilen destek elbette kıymetlidir; kimse buna itiraz etmiyor. Ancak aynı anlayış gençler söz konusu olduğunda neden devre dışı kalıyor? Aynı parkta, aynı bütçeyle hayata geçirilen iki işletmede bu denli büyük bir fiyat ve hizmet farkı varsa, bu durum artık teknik bir mesele olmaktan çıkmış, açık bir tercih haline gelmiştir. Gençlere “burası sizin” denilip, ödeyemeyecekleri bir fiyat tarifesi ve kısıtlı imkân sunmak sosyal belediyecilik değil, sosyal çelişkidir.
Eşitlikten ve sosyal belediyecilikten söz eden bir belediyenin zihniyeti, savunma refleksiyle değil, hizmet refleksiyle hareket etmek olmalıdır. Halkın talep ve şikâyetlerini görmezden gelmek, açıklama yapmamak ya da sessizlikle geçiştirmek yönetim tercihi değil, halka saygısızlıktır. Belediyecilik, eleştiriyi bastırmak değil, eleştiriden ders çıkarmaktır. Eğer bir hizmet gerçekten halk için yapıldıysa, o hizmetin ölçüsü fiyat listesinde değil, adaletinde aranır. Sosyal belediyecilik de tam olarak budur: Eşit davranmak, dinlemek ve gerektiğinde hatayı kabul edip düzeltmek. Eşitlik iddiası taşıyan bir yönetim, eşitsizliği normalleştiremez; eleştiriyi görmezden gelemez.
Özetle bugün burada konuştuğumuz şey bir çayın fiyatı değil, bir belediyenin kime ne kadar değer verdiği. Hizmetin adı sosyal ise, ölçüsü de mutlaka adalet olmak zorunda.
