Çok önemsediğim “Türkçe katliamı” üzerinde zaman zaman duruyorum.
Bugün de aynı konuyu işlemek istiyorum.
KATILIM SAĞLAMAK!
Televizyon haberlerini izliyorum.
“Katılım sağlamak” diye bir anlatım(!) çok yaygınlaştı. Falanca kişi, bilmem ne
toplantısına katılım sağlayacakmış!
Ne demek, “katılım sağlamak?”
“Katılacak” deseniz ölür müsünüz?
GİRİŞ-ÇIKIŞ YAPMAK!
Yine haberlerden bir garip anlatım…
“Futbolcular, stada giriş yapıyor!”
“Cumhurbaşkanı, toplantıdan çıkış yapıyor!”
Kardeşim, neden “giriyorlar, “çıkıyorlar” demiyorsunuz?
OYUN DURMUŞ DURUMDA!
Maçta oyuncu sakatlanmış veya oyuna bir nedenle ara verilmiş. Spikerimiz,
“Oyun durmuş durumda!” diyor, ne demekse!
Spiker bey, “oyun durdu” diyeceksiniz, “oyun durmuş durumda” değil!
ATIYORMUŞ!
Başta, yıllardır televizyonda kadın programları sunanların sık sık yaptıkları bir
Türkçe yanlışı var. Haydi, isim de vereyim. Müge Anlı ve Esra Erol.
“Örnek veriyorum” demek yerine, “Atıyorum!” diyorlar.
“Atıyorum” sözcüğünü ne yazık ki, haber tartışma programlarına katılan o ünlü,
anlı-şanlı(!) yorumculardan da duyuyoruz.
Yapmayın! Ufak atın da kuşlar yesin!
TEŞEKKÜR ETMEK İSTİYORMUŞ!
Konuşmacı, mikrofonda, falanca kişi veya kuruluş için “teşekkür etmek
istiyorum!” diyor.
Kardeşim, neden teşekkür etmek istiyorsun? “Teşekkür ediyorum” desene…
GERİ İADE ETMEK!
Ne yazık ki, “Geri iade ediyorum!” diyenler hiç de az değil.
Oysa “iade etmek”, “geri vermek” anlamına geliyor.
“İade etmek”, Arapça bir sözcük.
“Geri vermek” desenize!
MÜTEVAZİ DEĞİL, MÜTEVAZI!
“Mütevazı”, alçak gönüllülük anlamına gelir. “Mütevazi” ise “paralel” demektir.
Sözcüğü doğru kullanmak gerekir.
FULL DOLU!
Toplantı salonu çok mu kalabalık?
Hemen yapıştırılıyor: “Full dolu!”
Olmadı! “Full”, İngilizce’de zaten “tam dolu” anlamına geliyor.
“Salon, tamamen dolu” demek gerekiyor.
“Full-time” yerine de, “tam gün” denilmelidir.
ŞARTLAR-KOŞULLAR
“Şart” ve “koşul”, eş anlamlı sözcüklerdir.
“Şartlar ve koşullar” sözcükleri aynı cümlede kullanılamaz.
Aynı şekilde, “atlı” demek olan “süvari”deki gibi. Yani “atlı-süvari” denilemez.
BAZI YABANCI SÖZCÜKLERİN KARŞILIKLARI
Koordinasyon: Eşgüdüm
Absürt: Saçma
Adapte olmak: Uyum sağlamak
Jenerasyon: Kuşak, nesil
Objektif: Tarafsız, nesnel
Sübjektif: Öznel, kişiye özgü
Deklare etmek: Bildirmek
Star: Yıldız
Perspektif: Bakış açısı
Kategori: Branş, dal
Entegre olmak: Bütünleşmek
Nick name: Takma isim
Partner: Eş
Antipatik: Sevimsiz, itici
Mantalite: Anlayış, zihniyet
İllegal: Yasa dışı
GÜZEL BİR KISA ŞİİR
Güzel dilimizle ilgili bu yazıma, Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun çok etkili dizeleriyle
son veriyorum:
“Aşk, bir eşkıyanın hayata itirazıdır…
Susarsa çatışma,
Konuşursa savaş
Yazarsa destan
Severse devrim olur
Tut ki ben bir eşkıyayım”
