İİ.Dünya Harbi sırasındaki ve onun öncesindeki hayatı anlayabilmek için daha gerilere I.Dünya Harbi’ne ve sonrasına gitmek gerekir. Eskilerin Birinci Cihan Harbi dediği harp 1918’de sonuçlanınca ve Osmanlı Devleti ve Almanya Harbi kaybedince, Rus Çarı I.Nicola’nın hasta adam dediği Türkiye’de bir çok değişiklikler oldu. Genç Türk Hareketi’nin devamı olan İttihat ve Terakki Partisi harbi kaybettiğinden , Alman taraftarı olan ve Almanya yanında harbe girme emrini veren Enver Paşa, Talat Paşa ve Cemal Paşa ülkeyi Karadeniz üzerinden, bir Alman gemisıne sığınarak terk ettiler.
Mondros Mütarekesi’nin koşulları Osmanlı Mebusan Meclisine ve Ayan Meclisine bildirildiğinde, üyeler tarafından çok ağır bulunmuş ve sert eleştirilere yol açmıştı. Fakat hükümet başkanının yapılacak başka bir şey olmadığı konusundaki kesin sözleri üzerine, anlaşmaya imza yetkisi verilmişti. Bahriye Nazırı Rauf (Orbay) Bey’in başkanlığındaki, Hariciye Nezareti Müsteşarı Reşat Hikmet Bey ve Kurmay Yarbay Sadullah Bey’den kurulu heyet ile İngiliz Amirali Calthrope arasında, Montros’ta Agamemnon zırhlısında, 27 Ekim 1918 günü saat 9.30’da başlayan görüşmeler 30 Ekim 1918’de sona ermiş ve böylece saat 20.30’da anlaşma imzalanmıştı. Anlaşma yalnız İngilizlerle yapılmış ve anlaşma galip devletlere Türkiye üzerinde her türlü hareket serbestisi sağlayacak şekilde hazırlanmıştı. Istanbul ve Boğazlar onların hakimiyetine geçiyor, ve istedikleri zaman, istedikleri yeri işgâl yetkisine sahip oluyorlardı.
Anlaşmanın elâstiki hükümlerini farkeden Yıldırım Orduları Komutanı, Mustafa Kemal Paşa , Adana’dan Sadrazam ve Başkumandanlık Erkânıharbiye Reisi Ahmet İzzet Paşa’yı telgraflarla sürekli olarak uyarmaya çalışmıştı. 5. Kasım 1918’de gönderdiğı telgrafın son paragrafında “Pek ciddi ve samimi olarak arzederim ki mütareke şeraiti meyanında su’i telâkkiyat ve tefehhümmati izale edecek tedabir ittihat edilmedikçe orduları terhis edecek ve İngilizlerin her dediğine boyun eğecek olursak, İngilizlerin ihtirasatının önüne geçmeğe imkân kalmayacaktır.” diyordu (Sebahattin Selek; Milli Mücadele; İstanbul 1982. shf 66- 75).
Anlaşma hükümlerini uygulayan başta İngilizler olmak üzere galip devletler Padişaha ve hükümete istediklerini yaptırmaya başladılar. 22 si İngiliz, 12’si Fransız, 17’si İtalyan ve 4’ü Yunan gemilerinden kurulu Müttefik donanması, 7 kasım’da İstanbul’a işgâl kuvvetlerinin öncüsü olarak gelen İngiliz Albayı Muerphi’nin ardından, 13 Kasım’da İstanbul’a geldi ve şehrin önemli yerlerini ve Boğaziçini işgâle başladılar. Böylece Türkiye’yi isgâl yarışı başlamış oldu. Mustafa Kemal Pasa’nın 16 Mayıs 1919’da Samsun’a Dokuzuncu Ordu Müfettişi olarak hareketine kadar işgâl edilen yerler şöyledir ;
Fransızlar; Dörtyol (11 Aralık 1918), Mersin (17 Aralık 1918), Pozantı’ya kadar Adana (26 Aralık 1918), Çiftehan (3 Şubat 1919), Afyonkarahisar istasyonu (16 Nisan 1919).
İngilizler; Batum (24 Aralık 1918), Ayintap (10 Ocak 1919), Cerablus (3 Ocak 1919), Birecik (27 Şubat 1919) Urfa (24 Mart 1919) Kars (13 Nisan 1919), Samsun (bir müfreze 9 Mart 1919 ve Merzifon’a bir kıt’a)
İtalyanlar; Antalya (28 Mart 1919), Kuşadası (4 Mart 1919), Fethiye, Bodrum, Marmaris (11 mayıs 1919). Konya (2 Nisan 1919 bir tabur), Akşehir (14 Mayıs bir müfreze)
Yunanlılar; Uzunköprü – Hadımköy demiryolu (9 Ocak 1919)
İngilizler ve Fransızlar müşterek; Turgutlu – Aydın demiryolu (1 Şubat 1919)
Karadeniz kıyısı ve Trakya’da Rum çeteler çok etkin bir durumda idi.
Ülkede düzen kalmamıştı. Amansız bir İttihatçı düşmanlığı ve avı vardı. Hürriyet ve İtilâf partisi her yerde hâkim durumda idi. Devletin yönetici kadroları partinin etkisi altında idi ve padişah yanlısıydı. Padişah Vahdettin işgâl kuvvetlerini memnun ederek ülkeyi kurtaracağı kanaatindeydi. Ordunun silahları elinden alınmış, bir çok asker terhis edilmiş ve ordunun asker mevcudu, Mondros anlaşması gereği çok aza indirilmişti.
Mustafa Kemal’in tahmin ettiği gibi, işgâlcilerin talepleri bitmiyordu. 30 Aralık 1918’de Venizelos, Paris Barış Konferansı’na verdiği bir muhtıra ile Bandırma’nın 25 km doğusundan Akdeniz’e inecek bir çizginin Batısında kalan bölgenin Yunanistan’a verilmesini talep etti. Trakya’nın Doğu ve Batısı zaten Yunanistan’ a bırakılmış olduğundan böylece Büyük Yunanistan gerçekleşmiş olacaktı. Lloyd George (İngiltere), Clamenceau (Fransa), ve Wilson (ABD) 5 Mayıs 1919 daki toplantıda Yunanistan’ın İzmir’e 2- 3 tümen çıkarmasına ve Türklerin çıkarmadan ancak 12 saat önce haberdar edilmesine karar verdiler. Bu Batı Anadolu’nun Yunanistan’a ilhakını sağlayacak planın ilk adımı idi.
